Trafik Kazası ve Araç Değer Kaybı

Trafik Kazalarında Araç Değer Kaybı

Araç Değer Kaybı Nedir? Araç Piyasa Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Alınır?

Trafik kazası geçiren birçok araç sahibi, aracını tamir ettirdikten sonra dosyanın kapandığını düşünmektedir. Oysa çoğu zaman gözden kaçan çok önemli bir hak vardır: araç piyasa değer kaybı tazminatı.

Araç ne kadar iyi onarılırsa onarılsın, kaza kaydı sebebiyle ikinci el piyasasında değer kaybına uğrar. İşte bu düşüş, hukuken maddi zarar olarak kabul edilir ve karşı taraftan veya sigorta şirketinden talep edilebilir.

Araç Piyasa Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı; trafik kazası sonrası aracın onarılmış olmasına rağmen, kaza öncesine göre piyasa değerinin düşmesi anlamına gelir.

Örneğin:

• Aynı model, aynı kilometrede iki araçtan biri kazalıysa,

• Alıcılar genellikle kazasız olan aracı tercih eder,

• Kazalı araç daha düşük fiyata satılır.

Bu fark, araç sahibinin cebinden çıkan gerçek bir zarardır.

Araç Değer Kaybı Hangi Mevzuata Dayanır?

Araç değer kaybı talepleri Türk hukukunda açık şekilde korunmaktadır:

• Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve m. 54Haksız fiil nedeniyle malvarlığında meydana gelen azalma tazmin edilir.

• Karayolları Trafik Kanunu m. 85Araç işleteni, kusuru olmasa bile meydana gelen zarardan sorumludur.

• Karayolları Trafik Kanunu m. 109Zamanaşımı süresini düzenler.

Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre, araçta oluşan değer kaybı, onarım masrafından ayrı ve bağımsız bir zarar kalemidir.

Araç Değer Kaybı Almanın Şartları Nelerdir?

Her kazada otomatik olarak değer kaybı doğmaz. Ancak aşağıdaki şartlar varsa, genellikle talep kabul edilmektedir:

• Kazada karşı tarafın kusurlu olması (tam kusur şart değil)

• Araçta kaporta, şasi veya boya işlemi gerektiren hasar oluşması

• Aracın pert olmamış olması

• Hasarın aracın piyasa değerini etkileyecek nitelikte olması

Lehe Husus:Sigorta şirketleri sıklıkla “araç eski”, “kilometresi yüksek” diyerek ödeme yapmaktan kaçınır. Ancak araç yaşı ve kilometresi tek başına değer kaybı talebine engel değildir. Bu husus Yargıtay kararlarıyla da sabittir.

Araç Değer Kaybı Kimden Talep Edilir?

Araç değer kaybı;

• Kazaya sebep olan sürücüden,

• Aracın işleteninden,

• Zorunlu trafik sigortası kapsamında sigorta şirketinden

istenebilir.

Uygulamada en pratik yol, doğrudan sigorta şirketine başvuru yapılmasıdır.

Sigorta Şirketi Ödeme Yapmazsa Ne Olur?

Sigorta şirketi;

• Hiç ödeme yapmazsa,

• Eksik ödeme yaparsa,

araç sahibi için iki önemli yol vardır:

1- Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta şirketleriyle yaşanan uyuşmazlıklarda hızlı ve masrafsız bir çözümdür.

Avantajları:

• Dava açmaya göre çok daha hızlıdır

• Çoğu dosya 4–6 ay içinde sonuçlanır

• Harç ve masraf yükü düşüktür

Lehe Husus:Tahkim Komisyonu, sigorta şirketlerinin kendi hesaplama tablolarıyla bağlı değildir. Çoğu dosyada, sigortanın teklif ettiği tutarın üzerinde değer kaybına hükmedilmektedir.

2 - Araç Değer Kaybı Tazminat Davası

Tahkim yoluna gidilmezse veya şartları oluşmamışsa, Asliye Ticaret Mahkemesi ya da Asliye Hukuk Mahkemesinezdinde dava açılabilir.

Mahkeme sürecinde bilirkişi aracılığıyla gerçek piyasa değer kaybı hesaplanır.

Araç Değer Kaybı Zamanaşımı Süresi

Araç değer kaybı taleplerinde süreler çok önemlidir:

• Zararın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl,

• Her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl(KTK m. 109)

Bu süreler geçtikten sonra hak talep edilemez.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Araç eskiyse değer kaybı alınmaz mı?

Hayır. Araç eski olsa bile, kaza nedeniyle piyasa değerinde düşüş varsa değer kaybı talep edilebilir.

Araç boyalıysa değer kaybı olur mu?

Evet. Özellikle kaporta ve boya işlemleri, ikinci el piyasasında ciddi değer kaybına yol açar.

Kusur oranım varsa değer kaybı alabilir miyim?

Karşı tarafın kusuru varsa, kusur oranı kadar değer kaybı talep edilebilir.

Sigorta şirketi düşük ödeme yaptı, kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. Eksik ödeme kabul edilmek zorunda değildir. Tahkim veya dava yoluyla fark talep edilebilir.

Avukatla başvurmak şart mı?

Zorunlu değil; ancak uygulamada yanlış hesaplama, eksik belge ve düşük ödeme riskleri nedeniyle avukatla takip edilmesi ciddi avantaj sağlar.

Örnek Olay: Trafik Kazası Sonrası Araç Değer Kaybı Nasıl Alındı?

Müvekkilimiz, 2023 yılında İstanbul’da seyir hâlindeyken, kırmızı ışıkta duran aracına arkadan çarpılması sonucu trafik kazası geçirmiştir. Kaza tespit tutanağında, karşı tarafın tam kusurlu olduğu açıkça belirlenmiştir.

Kazaya karışan araç:

• 2018 model,

• Daha önce ağır bir kazası bulunmayan,

• Düzenli bakımları yetkili serviste yapılmış bir araçtır.

Kaza sonrası araç, yetkili serviste onarılmış; kaput, ön tampon ve çamurlukta kaporta ve boya işlemleri yapılmıştır. Onarım bedeli sigorta şirketi tarafından karşılanmış olsa da, araçta oluşan hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa değerinde ciddi bir düşüş meydana gelmiştir.

Sigorta Şirketinin Teklifi

Müvekkil, araç değer kaybı için sigorta şirketine başvurmuş; ancak sigorta şirketi tarafından yapılan hesaplamada yalnızca 7.500 TL değer kaybı ödenebileceği bildirilmiştir. Bu tutarın, aracın gerçek piyasa değer kaybını karşılamadığı açık olduğundan teklif kabul edilmemiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Süreci

Bunun üzerine dosya Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşınmıştır. Tahkim sürecinde yapılan bilirkişi incelemesinde;

• Aracın kaza öncesi piyasa değeri,

• Hasarın niteliği,

• Onarım şekli,

• Hasar kaydının ikinci el piyasasına etkisi

ayrıntılı şekilde değerlendirilmiştir.

Bilirkişi raporu sonucunda, aracın gerçek değer kaybının 18.900 TL olduğu tespit edilmiştir.

📌 Sonuç: Sigorta şirketinin 7.500 TL’lik teklifine karşılık, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından 18.900 TL araç değer kaybı tazminatının ödenmesine karar verilmiştir. Karar kısa sürede kesinleşmiş ve müvekkil ödeme almıştır.

Bu Örnek Olaydan Çıkarılacak Sonuç

Bu örnek, uygulamada çok sık karşılaşılan bir durumu açıkça göstermektedir:

• Sigorta şirketlerinin ilk teklifleri çoğu zaman gerçek değer kaybını yansıtmamaktadır.

• Sigorta Tahkim Komisyonu, hızlı ve etkili bir yol sunmaktadır.

• Bilirkişi incelemesi sayesinde, araç sahibinin lehine ciddi farklar ortaya çıkabilmektedir.

Sonuç

Araç piyasa değer kaybı, trafik kazası sonrası araç sahiplerinin en çok ihmal ettiği ama hukuken en güçlü haklardan biridir. Sigorta şirketlerinin sunduğu düşük tekliflerle yetinmek zorunda değilsiniz. Doğru hukuki yol izlendiğinde, bu zarar tam ve gerçek bedeli üzerinden tahsil edilebilmektedir.